Một cơn địa chấn tài chính đang manh nha tại California khi đề xuất đánh thuế tài sản tỷ phú 5% chưa kịp thông qua đã khiến giới siêu giàu xách vali đi trước. Theo Chamath Palihapitiya - nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng ở Thung lũng Silicon khoảng 1.000 tỷ USD tài sản đã rời khỏi bang, chỉ trong thời gian rất ngắn.
“Vài tuần trước tổng tài sản của các tỷ phú ở California còn khoảng 2.000 tỷ USD. Giờ thì một nửa đã rời đi” - Chamath cảnh báo. Và không chỉ tiền biến mất, mà thuế thu nhập, thuế bán hàng, thuế bất động sản, việc làm, lương và cả đội ngũ nhân sự cũng đi theo.
Thuế tỷ phú: giọt nước tràn ly?
Đề xuất thuế do SEIU-UHW (đại diện hơn 120.000 nhân viên y tế) hậu thuẫn, nhằm đánh thuế một lần 5% lên tài sản của các tỷ phú tại California. Đối tượng chịu thuế gồm:
- Cổ phiếu - doanh nghiệp
- Tác phẩm nghệ thuật, đồ sưu tầm
- Tài sản trí tuệ
(Bất động sản và một số quỹ hưu trí được loại trừ)
Theo Tổng chưởng lý California, sắc thuế này có thể mang về hàng chục tỷ USD. Nhưng phe phản đối cho rằng: thuế chưa thu được, người giàu đã đi mất.
Ai đã rời đi?
Danh sách “chạy trước” khá nặng ký:
- Sergey Brin & Larry Page (Google): dời hàng loạt pháp nhân đầu tư
- Peter Thiel (PayPal): mở văn phòng mới tại Miami
=> Mốc 1/1/2026 được xem là deadline để tránh thuế, càng khiến làn sóng di cư tăng tốc.
Hệ quả phía sau
Chamath cảnh báo thẳng: “Khi người giàu rời đi, cuối cùng tầng lớp trung lưu sẽ phải gánh hóa đơn.”
Ngân sách California có nguy cơ thâm hụt nặng, bởi nhóm tỷ phú vốn là nguồn thu thuế lớn và ổn định.
Người giàu “né thuế” thế nào?
Thực tế, tỷ phú giàu lên nhờ tài sản chứ không phải lương. Thuế chỉ phát sinh khi bán.
Chiến lược phổ biến:
- Mua cổ phiếu → không bán
- Dùng cổ phiếu làm tài sản thế chấp để vay
- Trì hoãn thuế, tài sản vẫn tăng giá
Giáo sư Scott Galloway từng nói thẳng: “Muốn giàu, hãy đóng ít thuế nhất có thể (trong khuôn khổ luật).”
BĐS & đầu tư đại chúng
Bất động sản vẫn là “vũ khí” nhờ: Khấu hao, khấu trừ chi phí, 1031 exchange, tái cấp vốn
Ngày nay, thậm chí không cần giàu vẫn có thể đầu tư địa ốc từ 100 USD qua các nền tảng gọi vốn cộng đồng.
Làn sóng tỷ phú rời California cho thấy một thực tế lạnh lùng:
- Vốn di chuyển nhanh hơn chính sách.
- Thuế tài sản nếu thiết kế không khéo có thể phản tác dụng.
=> Câu chuyện này không chỉ dành cho tỷ phú, mà là bài học lớn về thuế, dòng vốn và lựa chọn nơi “đậu” của tiền trong kỷ nguyên toàn cầu hóa
