Viên kim cương thô Cullinan được nhiều nhà đá quý học dự đoán có giá hàng trăm triệu USD, thậm chí có khả năng vượt quá 1 tỉ USD - Ảnh: Public Domain
Trong bảo tàng lịch sử những viên đá quý, không một viên kim cương nào sánh được với sức hút huyền thoại mà Cullinan mang lại.
Ngày 26 tháng 1 năm 1905 đã đánh dấu khoảnh khắc kỳ diệu tại mỏ Premier thuộc Nam Phi, khi viên kim cương thô vĩ đại này được khai quật với trọng lượng ấn tượng 3.106 carat, tương đương hơn 621 gram. Đến tận hôm nay, đây vẫn là viên kim cương thô lớn nhất thế giới sở hữu chất lượng đá quý hoàn mỹ.
Mang trong mình cái tên của Thomas Cullinan, vị chủ nhân quyền lực của mỏ khai thác, sự xuất hiện của viên đá đã khởi nguồn cho một trong những hành trình đầy cảm hứng nhất từng được ghi nhận trong thế giới kim cương.
Hành trình ấy đã biến hóa viên Cullinan nguyên bản thành chín tác phẩm đá quý tuyệt mỹ, hiện đang tỏa sáng như những di sản vô giá trong kho tàng trang sức hoàng gia Anh.
Chín viên kim cương Cullinan chính (I-IX) sau khi được xưởng cắt kim cương nổi tiếng Joseph Asscher & Co. chế tác từ viên kim cương thô - Ảnh: Public Domain
Khối kim cương nguyên bản với kích thước phi thường đã trải qua quy trình cắt tách tỉ mỉ để tạo ra chín viên kim cương chủ đạo cùng nhiều viên nhỏ tinh xảo hơn. Mỗi viên đá quý sau đó được các bậc thầy kim hoàn biến hóa thành những kiệt tác trang sức hoàng gia, và đã lưu giữ vẻ huy hoàng qua nhiều triều đại của các vị quân chủ Anh.
Bởi viên kim cương Cullinan chưa từng xuất hiện trên thương trường tự do, mức định giá thực sự của viên đá huyền thoại này vẫn còn là điều bí ẩn.
Hãy cùng khám phá những kiệt tác trang sức mang dấu ấn của chín viên kim cương từ Cullinan I cho đến Cullinan IX.
Là viên đá vĩ đại nhất trong số chín viên được tách từ khối Cullinan gốc, Cullinan I nặng 530.2 carat với thiết kế hình quả lê vẫn giữ vững danh hiệu viên kim cương trong suốt đã hoàn thiện lớn nhất trên thế giới.
Vào năm 1910, những nghệ nhân tài hoa đã khảm viên đá vào chiếc trượng hoàng gia sau khi thiết kế lại đặc biệt, nhằm đón nhận kích cỡ tuyệt vời của viên ngọc này.
Nữ hoàng Elizabeth II cầm viên kim cương Cullinan I gắn trên quyền trượng, đồng thời đội vương miện Imperial State Crown đính kim cương Cullinan II sau lễ đăng quang của bà vào ngày 2-6-1953 - Ảnh: Public Domain
Nữ hoàng Elizabeth II đội vương miện Imperial State trong lễ Khai mạc Nghị viện năm 1987 - Ảnh: Tim Graham Photo Library
Tọa lạc trên vị trí trung tâm mặt trước của vương miện Imperial State, viên Cullinan II tỏa sáng với vẻ đẹp kiêu sa ngay phía dưới viên spinel quý giá. Với vẻ uy nghiêm và lộng lẫy vốn có, viên kim cương này đã trở thành một biểu tượng dễ dàng nhận diện nhất trong kho tàng châu báu hoàng gia, thu hút mọi ánh nhìn mỗi khi vương miện xuất hiện tại các buổi triển lãm hay những nghi thức trang trọng của quốc gia.
Trong dòng chảy lịch sử, viên đá huyền thoại này đã chứng kiến những khoảnh khắc trọng đại như nghi lễ đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II năm 1953 cùng Vua Charles III năm 2023. Điều đặc biệt hơn cả, Cullinan II được thiết kế tinh t교 với khả năng tháo rời, cho phép kết hợp hoàn hảo cùng Cullinan I để tạo nên một chiếc cài áo thanh lịch tuyệt mỹ.
Nữ hoàng Elizabeth II đeo hai viên Cullinan III và Cullinan IV, dưới dạng chiếc trâm nổi tiếng "Granny’s Chips" vào năm 1962 - Ảnh: Ray Bellisario
Viên kim cương Cullinan III tìm thấy người chủ nhân yêu thích nhất trong suốt chiều dài lịch sử của nó chính là Nữ hoàng Elizabeth II. Bà thường lựa chọn cách kết hợp tinh tế khi ghép cặp viên đá quý hiếm này cùng Cullinan IV để tạo nên một chiếc trâm lộng lẫy. Tác phẩm trang sức đôi này mang cái tên thân mật "Granny's Chips".
Dấu ấn đầu tiên của chiếc trâm đặc biệt này trong ký ức công chúng được khắc ghi vào năm 1958, khi Nữ hoàng xuất hiện rực rỡ với món trang sức trong chuyến viếng thăm lịch sử tới Asscher Diamond Company.
Nữ hoàng Mary đội vương miện Delhi Durbar, trong đó có hai viên kim cương Cullinan III (ở phía trên) và Cullinan IV (ở trung tâm). Chiếc vương miện Delhi Durbar chế tác vào năm 1911 và điều chỉnh vào năm 1912 để có thể gắn các viên kim cương Cullinan - Ảnh: Public Domain
Nữ hoàng Elizabeth II đeo trâm cài Cullinan V với dáng cắt hình trái tim và được gắn trên nền bạch kim tại Triển lãm Ngựa hoàng gia Windsor - Ảnh: WWD
Nữ hoàng Elizabeth II đeo trâm cài gồm Cullinan VIII cùng Cullinan VI khi tham dự một sự kiện - Ảnh: WWD
Viên kim cương Cullinan VI mang vẻ đẹp thuần khiết với hình dạng bầu dục tinh tế được gắn kết một cách hoàn hảo với chiếc trâm đính viên Cullinan VIII, cả hai đều thuộc bộ sưu tập trang sức Delhi Durbar danh giá. Được chế tác trong cùng một thời kỳ, thiết kế của Cullinan VI thể hiện sự hài hòa tuyệt vời với chiếc trâm Cullinan V qua những đường nét tinh xảo.
Khi được ghép nối với nhau, hai viên ngọc quý này hóa thân thành một chiếc trâm có khả năng tháo lắp linh hoạt, được tôn lên bởi 96 viên kim cương nhỏ li ti bao quanh, tạo nên một kiệt tác trang sức đầy lộng lẫy.
Nữ hoàng Elizabeth II đeo dây chuyền Delhi Durbar với mặt kim cương Cullinan VII tại một buổi tiệc chiêu đãi, cùng với vương miện The Girls Of Great Britain And Ireland - Ảnh: WWD
Viên kim cương Cullinan VII ban đầu là món quà quý giá mà Vua Edward VII dành tặng cho Nữ hoàng Alexandra. Thời gian sau đó, viên ngọc quý hiếm này được truyền trao vào tay Nữ hoàng Mary xứ Teck, người đã khéo léo biến nó thành viên mặt dây chuyền tôn vinh vẻ đẹp của chiếc Delhi Durbar Necklace lộng lẫy với những viên kim cương và ngọc lục bảo rực rỡ.
Cho đến ngày nay, dây chuyền này vẫn được giới sành điệu công nhận là một trong những kiệt tác trang sức hoàng gia tinh tế bậc nhất của thế kỷ 20. Tác phẩm nghệ thuật này thể hiện sự giao thoa hoàn hảo giữa tinh hoa thiết kế đến từ vùng đất Ấn Độ huyền bí và nét sang trọng đặc trưng của hoàng gia Anh.
Chiếc trâm cài Cullinan VI và Cullinan VIII, do Garrard & Co. chế tác năm 1911 - Ảnh: The Royal Collection
Nhẫn Cullinan IX, được cho là do Garrard & Co. chế tác năm 1911 - Ảnh: The Royal Collection
Trong gia tộc những viên kim cương Cullinan danh giá, viên Cullinan IX tuy mang dáng vẻ nhỏ nhắn nhất nhưng lại sở hữu một vẻ đẹp tinh tế đặc biệt. Được chế tác theo dáng cắt quả lê thanh thoát, viên đá quý này từng được tay nghề thượng thừa của Garrard & Co. khéo léo đặt lên một chiếc nhẫn bạch kim tinh xảo, trở thành món quà dành riêng cho Nữ hoàng Mary xứ Teck từ năm 1911. Món trang sức ấy về sau được lưu truyền như một di sản quý giá đến tay Nữ hoàng Elizabeth II.
Dẫu kích thước không quá hoành tráng, viên kim cương này vẫn đọng lại trong lòng lịch sử những giá trị vô giá, cả về mặt tinh thần lẫn cảm xúc. Bởi lẽ, đây chính là viên đá cuối cùng được đánh số trong bộ sưu tập Cullinan huyền thoại, những viên kim cương được mài giũa từ viên nguyên thạch lớn nhất mà nhân loại từng tìm thấy trên hành tinh này.
