Trụ sở câu lạc bộ Cosmos ở Washington D.C. Ảnh: Ngô Minh Trí
Phần 1: Câu lạc bộ riêng tư – nơi giới tinh hoa hội tụ
Cosmos Club được xem là biểu tượng tiêu biểu cho văn hóa “private club” tại Washington D.C. Tọa lạc trên một con phố yên tĩnh, tòa nhà mang kiến trúc cổ điển này không quá phô trương nhưng lại là điểm đến quen thuộc của nhiều nhân vật quyền lực, trong đó có Dov S. Zakheim.
Không gian bên trong Cosmos Club phản ánh rõ vị thế của các thành viên: gần 40 chân dung người đoạt giải Nobel được treo trang trọng, cùng hơn 60 chủ nhân giải Pulitzer và hàng chục cá nhân từng nhận Huân chương Tự do Tổng thống Mỹ – một trong những vinh dự dân sự cao quý nhất.
Ảnh chân dung các thành viên câu lạc bộ Cosmos từng đoạt giải Nobel. Ảnh: Ngô Minh Trí
Được thành lập từ năm 1878 bởi một nhóm nhỏ gồm các nhà khoa học, sĩ quan quân đội và nhà báo, Cosmos Club hiện quy tụ hàng nghìn thành viên có ảnh hưởng lớn trong nhiều lĩnh vực, từ chính trị, tư pháp đến kinh doanh. Trong đó có cả các cựu tổng thống, phó tổng thống và thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ.
Không chỉ riêng Cosmos Club, mạng lưới các câu lạc bộ riêng tư tại Mỹ đã tồn tại và phát triển hơn một thế kỷ. Arlington Club, thành lập từ năm 1867 bởi giới doanh nhân và chủ ngân hàng, là một ví dụ điển hình.
Bên cạnh đó là hệ thống câu lạc bộ gắn với các trường đại học danh tiếng, đặc biệt là nhóm Ivy League. Các tổ chức như Harvard Club, Cornell Club hay Pennsylvania Club không chỉ là nơi kết nối cựu sinh viên mà còn trở thành “sân chơi” của những cá nhân có tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Dov S.Zakheim xem giai phẩm Thanh Niên xuân 2025 tại câu lạc bộ Cosmos vào tháng 1.2025. Ảnh: Ngô Minh Trí
Điểm chung của các private club là tiêu chí tuyển chọn thành viên rất khắt khe, thường chỉ mở cửa cho hội viên hoặc khách mời. Nhiều câu lạc bộ còn liên kết với nhau, tạo thành một mạng lưới giao lưu rộng lớn. Không dừng lại ở các hoạt động xã hội, đây còn là nơi diễn ra các buổi thảo luận, hội thảo chính sách – góp phần hình thành nên những định hướng quan trọng trong hệ thống quyền lực Mỹ.
Phần 2: Think tank – “bộ não” phía sau chính sách
Nếu các câu lạc bộ riêng tư là nơi trao đổi và kết nối, thì các think tank chính là nơi biến ý tưởng thành chính sách cụ thể.
Về bản chất, think tank là các tổ chức nghiên cứu và tư vấn, đóng vai trò đề xuất ý tưởng mới, đánh giá chính sách hiện hành, đồng thời thu hút sự chú ý của dư luận đến những vấn đề quan trọng. Đây cũng là nơi quy tụ các chuyên gia đầu ngành, kết nối với truyền thông và giới hoạch định chính sách.
Người viết và một chuyên gia của RAND tại cơ sở của tổ chức này ở Washington D.C. Ảnh: NVCC
Các think tank hoạt động nhờ nguồn tài trợ từ cá nhân và tổ chức, cung cấp tư vấn cho chính phủ, doanh nghiệp cũng như các đối tác quốc tế. Một số tổ chức còn có vai trò gắn bó chặt chẽ với các đảng phái chính trị, tham gia vào hoạt động vận động chính sách.
Trong số đó, Brookings Institution thường xuyên được đánh giá là một trong những viện nghiên cứu có ảnh hưởng nhất tại Mỹ, với các báo cáo được giới chính trị gia trích dẫn rộng rãi.
Center for Strategic and International Studies là một trung tâm quyền lực khác, nơi các lãnh đạo thế giới thường ghé thăm khi đến Washington D.C. Tổ chức này do John Hamre đứng đầu, từng đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích và dự báo các kịch bản chính trị, đặc biệt trong giai đoạn bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024.
Trong khi đó, The Heritage Foundation được xem là một trong những “kiến trúc sư” chính sách quan trọng, đặc biệt với các định hướng đối nội mang tính bảo thủ, bao gồm những đề xuất gia tăng quyền lực hành pháp và siết chặt nhập cư.
Một cái tên không thể bỏ qua là RAND Corporation – tổ chức ra đời năm 1948, kế thừa nền tảng nghiên cứu từ Manhattan Project. Ban đầu tập trung vào lĩnh vực quân sự, RAND sau đó mở rộng sang kinh tế, khoa học công nghệ và chính sách đối ngoại.
Trong thời kỳ Cold War, RAND đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng học thuyết răn đe hạt nhân và các chiến lược quốc phòng cho chính quyền Ronald Reagan. Với hàng chục nhà khoa học từng đoạt giải Nobel tham gia nghiên cứu, tổ chức này được nhiều chuyên gia nhận định đã góp phần định hình chính sách cốt lõi của Mỹ trong suốt hơn nửa thế kỷ.
Toàn cảnh hệ sinh thái quyền lực
Theo nhiều thống kê, Mỹ hiện có hơn 2.200 think tank – con số tăng gấp đôi so với thập niên 1980. Khi kết hợp với hàng chục câu lạc bộ riêng tư lâu đời, hai cấu trúc này tạo thành một hệ sinh thái quyền lực đặc thù.
Đây không chỉ là nơi giới tinh hoa gặp gỡ và trao đổi, mà còn là “hậu trường” nơi những quyết sách quan trọng được hình thành – với tác động lan rộng không chỉ trong phạm vi nước Mỹ mà còn trên toàn cầu.
